Techniki retoryczne.

Jestem trenerem, który prowadzi dużo szkoleń. Niemalże każde szkolenie projektuje sam. Uwielbiam ten moment, kiedy początkowo pusta mapa myśli zaczyna się zapełniać pomysłami. Powstają nowe ćwiczenia, zadania dla uczestników i punkty na mapie, które oznaczają przekazanie nowej wiedzy. Projektując szkolenie dążę do tego, aby było ono maksymalnie angażujące uczestników. Jednym z wyzwań jakie się wtedy pojawia jest szukanie odpowiedzi na pytanie „jak atrakcyjnie przekazać część wykładową?”. Z pomocą przychodzą techniki retoryczne. Poniżej kilka moich ulubionych.

 

STORY TELLING CZYLI SZTUKA NARRACJI

Narracja to krótkie opowiadanie lub historia z życia wpleciona w tekst prezentacji. Wspiera budowanie zaangażowania słuchaczy i koncentruje uwagę na prezenterze. Co trzeba wiedzieć aby użyć techniki narracji?

  • Posługujemy się narracją, aby wykorzystać schemat myślowy: wydarzyło się =prawda.
  • Co oznacza, że historia musi być prawdziwa i prowadzić do wniosków.
    A nawet dalej – to prezenter
    sam powinien opowiedzieć jakie sam
    dostrzega wnioski z przytoczonej historii
  • Narracja – aby była zrozumiana – powinna koncentrować się na jednym konkretnym wydarzeniu – zbyt wiele wątków spowoduje spadek koncentracji słuchaczy
  • Aby połączyć opowiedzianą historię z prezentacją możesz użyć schematu narracji problem – pomysł – rozwiązanie i tym tokiem myślenia poprowadzić dalszą część prezentacji: problem – nasz produkt – rozwiązanie
  • Narracja ma na celu dotknąć trzech poziomów słuchania – wyobraźni (słuchacze są z nami w historii), myśli (koncentrują się na szukaniu dalszego ciągu) i emocji (współodczuwają)

 

METAFORA

W skrócie – metafora to sposób mówienia o danej rzeczy za pomocą terminów pochodzących z innej dziedziny. To sposób na przykucie uwagi słuchaczy w błyskotliwy sposób. To gra słów, która raz użyta może zostać zapamiętana na długi czas. Co trzeba wiedzieć aby świadomie posłużyć się metaforą?

  • Trzymaj się raz wybranej narracji. „Stanęliśmy nad przepaścią
    i zrobiliśmy wreszcie pierwszy krok!”
    powiedziała raz pewna posłanka. Z pewnością chciała uzyskać inny efekt
  • Zrozum sens obrazu jaki chcesz „wyświetlić” swoim słuchaczom. Sprawdź – jak sam rozumiesz cytat i jak inni go mogą zrozumieć („Chciałbym, aby Warszawa była jak wielka czarna dziura” rzekł raz polityk”)
  • Czerp z różnych dziedzin – mówiąc do branży medycznej możesz pokusić się o metaforę z ich dziedziny lub sięgnąć np. do fizyki
  • i sztuki. Zaskakuj by być zapamiętany


CYTAT

Technika polega na przywołaniu czyichś wypowiedzi w celu wzmocnienia własnego przekazu lub skoncentrowania  uwagi słuchaczy. Jej stosowania pomaga zyskać wiarygodność, stanowi urozmaicenie wypowiedzi, oraz pomaga budować autorytet prowadzącego. O czym warto pamiętać stosując technikę cytatu?

  • Szukaj nowych cytatów – zaskakuj zamiast powtarzać znane fragmenty wypowiedzi
  • Pomyśl o celu – zastanów się jakich i czyich tematów warto unikać, aby nie wzbudzić niepotrzebnych kontrowersji
  • Cytat możesz zapowiedzieć (intencją jego zastosowania, krótką historią i cytowanym)
  • Cytat połącz z swoim wystąpieniem – pokaż ciąg logiczny
  • Cytuj oszczędnie – cytat jest jak ostra przyprawa – jej nadmiar może być zgubny

 

ŁAŃCUCH

To technika budowania napięcia poprzez łączenie ze sobą różnych argumentacji – aby doprowadzić do spójnego wniosku. Przykład: ks. Józef Tischner w „Etyce Solidarności” twierdził: „Umiejętność rządzenia ludźmi to przede wszystkim umiejętność perswazji. Aby rządzić, trzeba argumentować, aby argumentować trzeba posługiwać się rozumem, a posługując się rozumem – trzeba wiedzieć, z kim ma się do czynienia”.

Ta trudna technika wspiera skupienie słuchaczy na prowadzącym – buduje ciekawość, chęć słuchania dalej.
O czym warto pamiętać stosując technikę łańcuchów?

  • Nie łącz elementów wykluczających się, Wywód ma być lekki i spójny logicznie
  • Jeśli zapomnisz choćby jednego elementu – łańcuch się przerwie i cała konstrukcja straci sens.
  • Zwróć uwagę, że łańcuchy możesz do zapowiadania treści prezentacji, lub do podsumowania tego, co już zaprezentowałeś

 

POWTARZANIE (ANAFORA)

To technika budowania całego wystąpienia w oparciu o jedną – powtarzaną tezę lub argument. Steve Jobs prezentując MacBooka Air powtarzał wielokrotnie: „to najcieńszy notebook na świecie”. Ten koronny argument pojawiał się na slajdach i retoryce wypowiedzi. Stosując technikę anafory zwiększasz szansę zapamiętania danego argumentu, czynisz swój tekst powszechnym i podkreślasz wagę swojej tezy lub argumentu. O czym pamiętać swosując anaforę?

  • Podkreśl główną – przekonywującą myśl, wybierz najbardziej istotną i najłatwiejszą do zapamiętania
  • Możesz delikatnie zmieniać powtarzane słowa lub powtarzać tekst słowo w słowo
  • Stosuj ją w najważniejszych momentach prezentacji – z pewnością nie co minutę

 

KONTRAST

Dwa przeciwległe światy, czarny-biały, chaos-spokój, dobro-zło. Technika polegająca na zestawieniu przeciwieństw. Jest kilka schematów budowania kontrastu: wada-zaleta, większość-mniejszość, słowo-czym, małe-duże itd. O czym warto pamiętać stosując technikę kontrastu?

  • Zestawiaj cechy w odpowiedniej kolejności. Przykład: sprytny sprzedawca nieruchomości najpierw pokaże klientowi ofertę pięknego, drogiego mieszkania, potem pokaże tanie i mało atrakcyjne mieszkanie. Na końcu pokaże docelową ofertą wskazując na połączenie dwóch – kontrastowych cech: atrakcyjności i niskiej ceny
  • Pamiętaj, aby używać języka faktów, a nie opinii, ocen i przekonań.
  • Doprowadź do jednoznacznych wniosków – wspólnych dla wszystkich słuchaczy

 

HIPERBOLA

To technika używania przesadzonych, przerysowanych argumentów. To sposób na dobitne i jednoznaczne opisanie sytuacji (np. zamiast „ona wylała dużo łez” można użyć hiperboli: „ona wylała morze łez”). Celowo wyolbrzymiamy jeden kontekst – to jak pogrubienie czcionki.

O czym pamiętają stosują hiperbolę?

  • Jak każde inne przerysowanie – hiperbola jest mało wiarygodna (chyba, że opiera się na statystyce). Jej stosowanie – oszczędne – przyciąga uwagę. Nadmierne – męczy słuchaczy
  • Może być użyta z ironią („jak to dobrze, ze mamusia nas odwiedziła…”)
  • Ma podkreślać największe atuty produktu – może być powtórzona kilkukrotnie może stać się motywem przewodnim wystąpienia (jak w reklamie środka do czyszczenia, który „zabija bakteria – na śmierć”)

 

Zapewniam, że to tylko wybrane techniki retoryczne i zachęcam do szukania kolejnych. Mam doświadczenia, że umiejętne wykorzystywanie technik retorycznych może zwiększyć atrakcyjność przekazu. Na zakończenie jeszcze jedna ciekawostka tym razem w formie filmu (kliknij w poniższe zdjęcie lub TUTAJ):

 

Źródło: M. Stączek; Sztuka prowadzenia prezentacji. ABC Retoryki

 

Udostępnij
O autorze: Marcin Szpak
Nade wszystko trener, pasjonat nowych technologii. Niezrównana ciekawość świata i mocny dystans do siebie samego powodują, że Marcin konsekwentnie realizuje własne plany i chętnie dzieli się wszystkim, co mu w tym pomaga, ale też tym, co staje mu na drodze. Pisze o swoich sukcesach i o potknięciach. Żywy przykład na prawdziwość równania: Marzenia (Cel) + Praca (Ciężka) = Osiągnięcia.

Napisz komentarz

.,.