{"id":57165,"date":"2026-08-24T17:59:15","date_gmt":"2026-08-24T15:59:15","guid":{"rendered":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/?p=57165"},"modified":"2026-08-24T18:08:20","modified_gmt":"2026-08-24T16:08:20","slug":"evidence-based-rozwoj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/evidence-based-rozwoj\/","title":{"rendered":"206. Evidence-based rozw\u00f3j."},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Cenimy praktyk\u00f3w i mamy tendencj\u0119 do tego, \u017ceby im wierzy\u0107. Zbada\u0142 to i opisa\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWywieranie wp\u0142ywu na ludzi\u201d Robert Cialdini nazywaj\u0105c regu\u0142\u0105 autorytetu. Wcze\u015bniej bra\u0142 si\u0119 za to Stanley Milgram w swoim s\u0142ynnym eksperymencie z ra\u017ceniem pr\u0105dem, ale po kolei.<\/p>\n

Wiem, \u017ce nie opowiada si\u0119 rolek, ale musz\u0119, bo ta jedna \u015bwietnie oddaje to, do czego chc\u0119 lu\u017ano nawi\u0105za\u0107. <\/p>\n

Sytuacja w kawiarni – osoba ucz\u0105ca si\u0119 obs\u0142ugi ekspresu pod czujnym i cierpliwym okiem stoj\u0105cej metr dalej mentorki podejmuje kt\u00f3r\u0105\u015b z kolei nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 zamocowania pojemnika z kaw\u0105 w ekspresie. Mentorka t\u0142umaczy, jak to zrobi\u0107, bez skutku, ucz\u0105ca si\u0119 pracuje bez refleksji i wci\u0105\u017c powtarza ten sam b\u0142\u0105d. W ko\u0144cu mentorka pyta: \u201emog\u0119 ci\u0119 dotkn\u0105\u0107?\u201d (to takie nowoczesne, przecie\u017c nie mo\u017cna dotyka\u0107 ludzi w pracy bez ich zgody). Spodziewasz si\u0119, \u017ce podejdzie i chwyci uczennic\u0119 za r\u0119k\u0119 i poka\u017ce jaki ruch wykona\u0107, tymczasem, po tym, jak uczennica si\u0119 zgadza, mentorka wymierza jej soczysty policzek. Koniec rolki.<\/i><\/p>\n

Nie, nie pochwalam tutaj przemocy, nawi\u0105zuj\u0119 raczej do tego, \u017ce mam czasem ochot\u0119 spu\u015bci\u0107 si\u0119 z \u0142a\u0144cucha wiedzy opartej o dowody naukowe i po prostu m\u00f3wi\u0107 ludziom jak my\u015bl\u0119. Tak a\u2019propos rolki – odpu\u015bci\u0107 cierpliwe d\u0142ubanie w badaniach i cytatach a w zamian bazowa\u0107 na swojej zintegrowanej i zweryfikowanej przez lata pracy rozwojowej wiedzy i do\u015bwiadczeniu (kt\u00f3re to do\u015bwiadczenie – um\u00f3wmy si\u0119 – ma s\u0142ab\u0105 warto\u015b\u0107 dowodow\u0105, jest dowodem anegdotycznym).<\/p>\n

Ech, niech pierwszy rzuci kamieniem kto czasem by tak nie chcia\u0142!<\/p>\n

Na dok\u0142adk\u0119 przychodzi Cialdini ze swoj\u0105 regu\u0142\u0105 autorytetu, kt\u00f3ra m\u00f3wi wprost – ludzie ufaj\u0105 autorytetom, nie sprawdzaj\u0105 ich. Odwo\u0142ania do polityki rzucaj\u0105 si\u0119 w oczy chyba najbardziej – spo\u0142ecze\u0144stwo potrafi \u015blepo wierzy\u0107 politykom, z kt\u00f3rymi sympatyzuje niezale\u017cnie od tego, czy m\u00f3wi\u0105 oni prawd\u0119 czy nie. Ale polityka to grz\u0105ski grunt, przejd\u0119 wi\u0119c na poletko znacznie bli\u017csze moim do\u015bwiadczeniom, czyli na edukacj\u0119.<\/p>\n

Podej\u015bcie naukowe oznacza przyjmowanie hipotez a potem sprawdzanie czy s\u0105 prawdziwe. Ale to nie koniec, bo przecie\u017c wiele bada\u0144 by\u0142o prowadzonych w taki spos\u00f3b, aby potwierdzi\u0107 pierwotn\u0105 hipotez\u0119. Dlatego pojawiaj\u0105 si\u0119 publikacje w czasopismach naukowych, aby mo\u017cna by\u0142o podda\u0107 krytyce wnioski z tego sprawdzania (przez tzw. peer review, double-blind czy replikacje), podwa\u017cy\u0107 metod\u0119 badawcz\u0105 albo powt\u00f3rzy\u0107 badanie i sprawdzi\u0107 czy otrzymane wyniki b\u0119d\u0105 takie same. Robi si\u0119 to wszystko po to, aby zminimalizowa\u0107 ludzkie b\u0142\u0119dy i subiektywizm i otrzyma\u0107 wyniki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 powtarzalne i dadz\u0105 nam g\u0142\u0119bsz\u0105 wiedz\u0119 o \u015bwiecie w dowolnym aspekcie.<\/p>\n

Ale. Na to wszystko przychodzi randomowy Pan Heniek, kt\u00f3ry m\u00f3wi: \u201eco pan gadasz, jak i tak swoje wiem\u201d. Ostatnim moim Panem He\u0144kiem by\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zapyta\u0142 mnie czym si\u0119 zajmuj\u0119 (pomin\u0119 okoliczno\u015bci naszego poznania si\u0119). Odpowiedzia\u0142em w najbardziej wymijaj\u0105cy spos\u00f3b, \u017ce szkoleniami dla mened\u017cer\u00f3w (oszcz\u0119dzi\u0142em mu i sobie informacji, \u017ce szkol\u0119 coach\u00f3w). Pan Heniek na to: \u201ePanie ja raz by\u0142em na takim szkoleniu, taki doktor prowadzi\u0142. I m\u00f3wi tym wszystkim m\u0142odym, \u017ce nowa strategia HR czy co\u015b. A ja mu na to: panie doktorze, co pan im opowiada takie kocopo\u0142y, przecie\u017c i tak jak zaczn\u0105 prac\u0119 to nikt si\u0119 nimi nie zajmie, bo wszyscy lec\u0105 w wy\u015bcigu szczur\u00f3w, heh. Swoje cz\u0142owiek ju\u017c prze\u017cy\u0142, pracowa\u0142 w korporacji, ale teraz zmieni\u0142 robot\u0119 i w \u017cyciu by si\u0119 nie zamieni\u0142\u201d. Zauwa\u017ccie, \u017ce w tym miejscu pan Heniek zgeneralizowa\u0142 swoje do\u015bwiadczenie m\u00f3wi\u0105c \u201ecz\u0142owiek\u201d, a wi\u0119c nie tylko He\u0144kiem b\u0119d\u0105c, ale cz\u0142owiekiem prze\u017cy\u0142 t\u0119 ca\u0142\u0105 korporacj\u0119, dlatego nawi\u0105zywa\u0142 do do\u015bwiadcze\u0144 wsp\u00f3lnych ca\u0142emu ludzkiemu gatunkowi. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: pan Heniek si\u0119 zna\u0142.<\/p>\n

Oraz w znacznym stopniu opiera\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 o \u015bwiecie i ludziach na dowodach anegdotycznych i dla niego by\u0142y one wystarczaj\u0105co przekonuj\u0105ce, \u017ceby broni\u0107 ich jak Cz\u0119stochowy. <\/p>\n

I ja czasem mam ochot\u0119 w tym ca\u0142ym moim \u015bwiatku rozwojowym by\u0107, jak pan Heniek. Tak po prostu powiedzie\u0107, \u017ce co\u015b jest jakie\u015b i to nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, bo cz\u0142owiek ju\u017c swoje prze\u017cy\u0142. I nawet czasem mi si\u0119 to udaje, z zastrze\u017ceniem, \u017ce dzi\u015b niczego nie jestem ju\u017c pewien. <\/p>\n

Im wi\u0119cej wiem tym bardziej w\u0105tpi\u0119. Koncepcje, kt\u00f3re jeszcze kilka lat temu wydawa\u0142y si\u0119 ca\u0142kiem sp\u00f3jne dzi\u015b si\u0119 sypi\u0105, jak domki z kart lub inne rzeczy, kt\u00f3re si\u0119 sypi\u0105 – nawet regu\u0142a autorytetu, o kt\u00f3rej pisz\u0119 wy\u017cej nie jest tak samo rozumiana, jak opisywali j\u0105 kolejno Milgram i Cialdini. Nie dzia\u0142a zawsze, zale\u017cy od tego, czy autorytet jest postrzegany jako kompetentny w swojej dziedzinie, czy istniej\u0105 konkurencyjne \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, czy odbiorca ma ch\u0119\u0107 do krytycznego my\u015blenia. <\/p>\n

Czy wi\u0119c m\u00f3j zaw\u00f3d wymaga pokory?<\/h3>\n

Oj tak. Czasy m\u0105drych trener\u00f3w mijaj\u0105, zmienia si\u0119 nasza rola – nie jeste\u015bmy i nie mo\u017cemy by\u0107 tylko nosicielami i przeka\u017anikami informacji, nawet tych evidence – based.<\/p>\n

Jest jednak co\u015b, co sprawia, \u017ce jeste\u015bmy i – mam nadziej\u0119 – b\u0119dziemy potrzebni. W erze AI problemem nie jest brak wiedzy tylko jej nadmiar. W zwi\u0105zku z tym rol\u0105 trenera jest nie tyle udzielanie odpowiedzi (cho\u0107 oczywi\u015bcie te\u017c) a raczej zadawanie pyta\u0144 zmuszaj\u0105cych do refleksji. Przeniesienie wiedzy z zewn\u0105trz do \u015brodka g\u0142\u00f3w uczestniczek i uczestnik\u00f3w szkole\u0144, \u017ceby ci mogli po\u0142\u0105czy\u0107 sobie to czego si\u0119 dowiaduj\u0105 z tym, co ju\u017c wiedz\u0105 i dzi\u0119ki dobrze zaplanowanym do\u015bwiadczeniom edukacyjnym i dyskusjom z innymi (uczenie si\u0119 doros\u0142ych jest efektywniejsze, kiedy staje si\u0119 procesem spo\u0142ecznym, dzieje si\u0119 w grupie) posiedli umiej\u0119tno\u015bci, a nie tylko wiedz\u0119.<\/p>\n

Wi\u0119c chyba czasem mo\u017cemy by\u0107, jak ta mentorka z rolki, od kt\u00f3rej zacz\u0105\u0142em, co? Nie, \u017ce od razu bi\u0107, ale da\u0107 informacj\u0119 zwrotn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce nie by\u0107 mi\u0142a, ale podana z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 mo\u017ce pom\u00f3c wej\u015b\u0107 na w\u0142a\u015bciwe tory. Ufa\u0107 swojemu do\u015bwiadczeniu, ale nie zdobytemu przez jednorazowe zdarzenie i wyrazist\u0105 opini\u0119, ale podbudowanemu wiedz\u0105 i rzetelnymi badaniami, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nam czasem m\u00f3wi\u0107 innym jak dzia\u0142a cz\u0142owiek. Mo\u017cemy, prawda?<\/p>\n

Udost\u0119pnij<\/h5><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cenimy praktyk\u00f3w i mamy tendencj\u0119 do tego, \u017ceby im wierzy\u0107. Zbada\u0142 to i opisa\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWywieranie wp\u0142ywu na ludzi\u201d Robert Cialdini nazywaj\u0105c regu\u0142\u0105 autorytetu. Wcze\u015bniej bra\u0142 si\u0119 za to Stanley Milgram w swoim s\u0142ynnym eksperymencie z ra\u017ceniem pr\u0105dem, ale po kolei. Wiem, \u017ce nie opowiada si\u0119 rolek, ale musz\u0119, bo ta jedna \u015bwietnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":57167,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,56,58,57,45,46],"tags":[],"class_list":["post-57165","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-blog","category-niezbednik_coacha","category-niezbednik_menadzera","category-niezbednik_trenera","category-przedsiebiorczosc","category-rozwoj","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57165"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57168,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57165\/revisions\/57168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}