{"id":57095,"date":"2025-08-19T17:21:22","date_gmt":"2025-08-19T15:21:22","guid":{"rendered":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/?p=57095"},"modified":"2025-08-19T17:31:13","modified_gmt":"2025-08-19T15:31:13","slug":"psychologiczne-podejscia-do-nauki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/psychologiczne-podejscia-do-nauki\/","title":{"rendered":"201. Psychologiczne podej\u015bcia do nauki, kt\u00f3re powinien zna\u0107 ka\u017cdy trener biznesu."},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Czy wiesz, \u017ce to, jak uczymy, ma r\u00f3wnie du\u017ce znaczenie jak to, czego uczymy?<\/h3>\n

W \u015bwiecie szkole\u0144 biznesowych nie wystarczy przekazywa\u0107 informacji \u2013 trzeba stworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych wiedza zostanie zapami\u0119tana, przemy\u015blana i zastosowana w praktyce. W\u0142a\u015bnie tym zajmuje si\u0119 psychologia uczenia si\u0119<\/b>.<\/p>\n

W tym artykule poznasz cztery podej\u015bcia psychologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 Twoje podej\u015bcie do projektowania i prowadzenia szkole\u0144.<\/p>\n

Moc wzmocnie\u0144 i nagr\u00f3d.<\/h3>\n

Behawioryzm<\/b> to podej\u015bcie, kt\u00f3re skupia si\u0119 na tym, co mo\u017cna zobaczy\u0107 i zmierzy\u0107 \u2013 czyli na zachowaniach. Zak\u0142ada, \u017ce ludzie ucz\u0105 si\u0119 poprzez wzmocnienia (nagrody) i kary, bez wchodzenia w ich wewn\u0119trzne prze\u017cycia, takie jak my\u015bli, emocje czy motywacje.<\/p>\n

W szkoleniach biznesowych ten spos\u00f3b my\u015blenia przek\u0142ada si\u0119 na systemy nagr\u00f3d \u2013 np. punkty za aktywno\u015b\u0107, mini-nagrody, rankingi zespo\u0142\u00f3w. Je\u015bli uczestnik wie, \u017ce dostanie konkretn\u0105 pochwa\u0142\u0119, punkty czy wyr\u00f3\u017cnienie za aktywno\u015b\u0107, znacznie \u0142atwiej zaanga\u017cuje si\u0119 w szkolenie. Grywalizacja, kt\u00f3r\u0105 znamy z wielu szkole\u0144, to nic innego jak przeniesienie tej idei na grunt edukacji.<\/p>\n

Pozytywny feedback te\u017c wpisuje si\u0119 w to podej\u015bcie \u2013 je\u015bli uczestnik otrzyma uznanie za co\u015b, co zrobi\u0142 dobrze, prawdopodobnie b\u0119dzie to powtarza\u0142. Pochwa\u0142a za trafny komentarz, zaanga\u017cowanie w \u0107wiczenie, inicjatyw\u0119 \u2013 to wszystko dzia\u0142a wzmacniaj\u0105co. I nie chodzi tylko o nagrody materialne. Dobrze sformu\u0142owana informacja zwrotna, wypowiedziana przy grupie, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie silnym motywatorem.<\/p>\n

Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce behawioryzm sprawdza si\u0119 najlepiej tam, gdzie uczymy konkretnych, prostych zachowa\u0144 \u2013 np. sposobu dzia\u0142ania, procesu, reakcji. Gdy wchodzimy w bardziej z\u0142o\u017cone obszary, jak postawy, przekonania, samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 czy wsp\u00f3\u0142praca w zespole \u2013 samo nagradzanie i karanie mo\u017ce nie wystarczy\u0107. Tu warto si\u0119gn\u0105\u0107 po inne podej\u015bcia, o kt\u00f3rych jeszcze b\u0119dzie mowa.<\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107 o modelowaniu<\/b>, kt\u00f3re cz\u0119sto przypisywane jest teorii spo\u0142ecznego uczenia si\u0119, ale ma swoje korzenie w\u0142a\u015bnie w behawioryzmie. Chodzi o to, \u017ce ludzie ucz\u0105 si\u0119 nie tylko przez nagrody i kary, ale te\u017c przez obserwacj\u0119 innych \u2013 i to bardzo skutecznie.<\/p>\n

Je\u015bli uczestnik widzi, \u017ce kto\u015b z grupy zosta\u0142 pochwalony za spos\u00f3b rozwi\u0105zania zadania albo za aktywno\u015b\u0107, to cz\u0119sto sam zaczyna zachowywa\u0107 si\u0119 podobnie. Nie musi tego nawet \u015bwiadomie planowa\u0107 \u2013 wystarczy, \u017ce zaobserwuje efekt, jaki wywo\u0142a\u0142o dane zachowanie u kogo\u015b innego.<\/p>\n

To dlatego tak wa\u017cna jest rola trenera jako modelu \u2013 je\u015bli sam jeste\u015b zaanga\u017cowany, reagujesz z ciekawo\u015bci\u0105, nie boisz si\u0119 przyzna\u0107 do b\u0142\u0119du czy pokaza\u0107 ludzkiej strony, uczestnicy te\u017c czuj\u0105 si\u0119 swobodniej i s\u0105 bardziej otwarci na dzia\u0142anie. Dzia\u0142a te\u017c obserwacja r\u00f3wie\u015bnicza \u2013 ludzie ucz\u0105 si\u0119 od siebie nawzajem. Dlatego dobrze zaprojektowane \u0107wiczenia grupowe nie tylko ucz\u0105 tre\u015bci, ale te\u017c wzmacniaj\u0105 zachowania, kt\u00f3re chcemy rozwija\u0107 w zespole.<\/p>\n

Czyli: uczestnik nie tylko uczy si\u0119 przez robienie, ale te\u017c przez patrzenie. A to, co widzi, powinno by\u0107 zgodne z warto\u015bciami i postawami, kt\u00f3re chcesz wzmocni\u0107. Proste? Proste. I bardzo skuteczne.<\/p>\n

Jak my\u015blimy, tak si\u0119 uczymy.<\/h3>\n

Kognitywizm wychodzi z za\u0142o\u017cenia, \u017ce uczenie si\u0119 to nie tylko reakcja na bod\u017ace, ale aktywny proces przetwarzania informacji. W centrum zainteresowania s\u0105 tu takie procesy jak: my\u015blenie, pami\u0119\u0107, rozumienie, rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w. Trener nie tylko \u201eco\u015b pokazuje\u201d \u2013 on pomaga uczestnikom zbudowa\u0107 struktur\u0119 wiedzy<\/b>, do kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119ga\u0107 p\u00f3\u017aniej w r\u00f3\u017cnych sytuacjach zawodowych.<\/p>\n

Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o burzach m\u00f3zg\u00f3w, analizach przypadk\u00f3w \u2013 i one rzeczywi\u015bcie s\u0105 dobre. Ale kognitywizm to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c aktywizuj\u0105ce \u0107wiczenia. To r\u00f3wnie\u017c praca ze schematami<\/b>, czyli z tym, jak uczestnik interpretuje \u015bwiat, jak porz\u0105dkuje informacje i do czego je \u201eprzypina\u201d w g\u0142owie.<\/p>\n

Je\u015bli np. uczestnik ma zakorzenione przekonanie, \u017ce \u201ezarz\u0105dzanie to g\u0142\u00f3wnie kontrola i egzekwowanie\u201d, to nowa wiedza o przyw\u00f3dztwie opartym na zaufaniu nie \u201eprzyklei si\u0119\u201d, dop\u00f3ki nie ruszymy tego schematu. Albo przynajmniej nie poka\u017cemy mu, \u017ce mo\u017cna my\u015ble\u0107 inaczej. Kognitywizm zak\u0142ada, \u017ce uczymy si\u0119 skuteczniej wtedy, gdy nowa wiedza nawi\u0105zuje do tego, co ju\u017c znamy<\/b> \u2013 czyli niejako \u201enadbudowuje si\u0119\u201d na istniej\u0105cych strukturach poznawczych. Je\u015bli tego nie ma \u2013 wiedza wchodzi jednym uchem, a wylatuje drugim.<\/p>\n

Dlatego dobrze zaprojektowane szkolenie w duchu kognitywizmu:<\/p>\n

    \n
  • pomaga uczestnikowi po\u0142\u0105czy\u0107 kropki<\/b> mi\u0119dzy now\u0105 wiedz\u0105 a tym, co ju\u017c zna,<\/li>\n
    <\/div>\n
  • pokazuje, jak u\u017cywa\u0107 wiedzy<\/b> \u2013 nie tylko \u201eco\u201d, ale te\u017c \u201epo co\u201d i \u201ew jakim kontek\u015bcie\u201d,<\/li>\n
    <\/div>\n
  • pozwala zobaczy\u0107 struktury i powi\u0105zania<\/b> \u2013 np. dzi\u0119ki schematom, mapom my\u015bli, pytaniom typu \u201ez czym Ci si\u0119 to kojarzy?\u201d albo \u201egdzie mo\u017cesz to wykorzysta\u0107?\u201d<\/li>\n<\/ul>\n
    <\/div>\n

    I w\u0142a\u015bnie dlatego nie chodzi o to, \u017ceby \u201eda\u0107 ludziom wiedz\u0119\u201d, tylko o to, \u017ceby pom\u00f3c im j\u0105 zorganizowa\u0107 i zrozumie\u0107<\/b>. A to ju\u017c zadanie dla trenera, kt\u00f3ry rozumie, jak dzia\u0142a m\u00f3zg, nie tylko flipchart.<\/p>\n

    Wiedz\u0119 budujesz, nie podajesz na tacy.<\/h3>\n

    Konstruktywizm zak\u0142ada, \u017ce ludzie ucz\u0105 si\u0119 przez do\u015bwiadczenie i refleksj\u0119 \u2013 a nie przez bierne s\u0142uchanie wyk\u0142ad\u00f3w. Wiedza to nie co\u015b, co \u201ewk\u0142adamy\u201d uczestnikowi do g\u0142owy. To co\u015b, co on sam buduje \u2013 na bazie wcze\u015bniejszych prze\u017cy\u0107, przekona\u0144 i zrozumienia. I to jest zupe\u0142nie inne podej\u015bcie ni\u017c klasyczne \u201eprzekazywanie informacji\u201d.<\/p>\n

    W tym modelu trener nie jest dostawc\u0105 wiedzy, tylko facylitatorem. Pomaga uczestnikom zauwa\u017cy\u0107, co ju\u017c wiedz\u0105, co ich zaskakuje, z czym si\u0119 zgadzaj\u0105, a co budzi op\u00f3r. Zamiast m\u00f3wi\u0107: \u201eto wygl\u0105da tak\u201d, zadaje pytania:<\/p>\n

      \n
    • Co z tego wynios\u0142e\u015b?<\/li>\n
      <\/div>\n
    • Z czym Ci si\u0119 to kojarzy?<\/li>\n
      <\/div>\n
    • Jak by\u015b to zastosowa\u0142 w swojej pracy?<\/li>\n<\/ul>\n
      <\/div>\n

      Dzi\u0119ki temu uczestnicy nie tylko \u201erozumiej\u0105\u201d, ale nadaj\u0105 znaczenie<\/b> temu, czego si\u0119 ucz\u0105 \u2013 a to zupe\u0142nie inny poziom przyswajania.<\/p>\n

      Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce prowadzisz szkolenie z komunikacji mi\u0119dzykulturowej. Mo\u017cesz podzieli\u0107 uczestnik\u00f3w na grupy i poprosi\u0107, \u017ceby na podstawie w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 przygotowali kr\u00f3tk\u0105 prezentacj\u0119 o wyzwaniach, jakie mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 w kontakcie z osobami z r\u00f3\u017cnych kultur \u2013 i zaproponowali w\u0142asne strategie dzia\u0142ania. Nie podajesz gotowego \u201ejak to robi\u0107\u201d. Pomagasz im samodzielnie doj\u015b\u0107 do wniosk\u00f3w<\/b>.<\/p>\n

      Albo szkolenie z zarz\u0105dzania projektami \u2013 zamiast omawia\u0107 teori\u0119, dajesz grupom do rozwi\u0105zania konkretne zadanie projektowe, np. opracowanie planu dzia\u0142a\u0144, alokacj\u0119 zasob\u00f3w, analiz\u0119 ryzyk. A potem zapraszasz do refleksji: Co dzia\u0142a\u0142o? Gdzie by\u0142y napi\u0119cia? Jak by\u015bcie to zrobili inaczej nast\u0119pnym razem?<\/p>\n

      Takie zadania nie tylko ucz\u0105 tre\u015bci, ale te\u017c rozwijaj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 uczenia si\u0119 z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia<\/b>, wsp\u00f3\u0142pracy i my\u015blenia krytycznego. A to w\u0142a\u015bnie te kompetencje przenosz\u0105 si\u0119 potem na realn\u0105 prac\u0119.<\/p>\n

      A na co mnie to?<\/h3>\n

      Je\u015bli pracujesz z lud\u017ami i chcesz, \u017ceby naprawd\u0119 si\u0119 czego\u015b nauczyli \u2013 nie wystarczy dobra prezentacja i par\u0119 \u0107wicze\u0144 z komentarzy pod anonimowym postem na \u201cTrener trenerowi trenerem\u201d. Trzeba rozumie\u0107, jak ucz\u0105 si\u0119 doro\u015bli. Psychologia uczenia si\u0119 daje Ci konkretne narz\u0119dzia, kt\u00f3re mo\u017cesz dopasowa\u0107 do grupy, tematu i sytuacji. Wiesz ju\u017c, \u017ce mo\u017cesz wzmacnia\u0107 zachowania, budowa\u0107 schematy poznawcze, wspiera\u0107 refleksj\u0119 i pozwala\u0107 ludziom tworzy\u0107 w\u0142asne znaczenia. To w\u0142a\u015bnie tutaj \u2013 na styku psychologii i praktyki \u2013 szkolenie staje si\u0119 nie tylko efektywne, ale te\u017c naprawd\u0119 rozwojowe. A to robi r\u00f3\u017cnic\u0119. <\/p>\n

      ___________<\/p>\n

      Bibliografia:
      \nBandura, A. (2007). Teoria spo\u0142ecznego uczenia si\u0119. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
      \nBruner, J. (2006). Kultura edukacji. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
      \nSkinner, B. F. (2013). Behawioryzm (P. Skawi\u0144ski, T\u0142um.). Sopot: Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Czy wiesz, \u017ce to, jak uczymy, ma r\u00f3wnie du\u017ce znaczenie jak to, czego uczymy? W \u015bwiecie szkole\u0144 biznesowych nie wystarczy przekazywa\u0107 informacji \u2013 trzeba stworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych wiedza zostanie zapami\u0119tana, przemy\u015blana i zastosowana w praktyce. W\u0142a\u015bnie tym zajmuje si\u0119 psychologia uczenia si\u0119. W tym artykule poznasz cztery podej\u015bcia psychologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 Twoje podej\u015bcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":80,"featured_media":57097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,56,58,57,45,46],"tags":[],"class_list":["post-57095","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-blog","category-niezbednik_coacha","category-niezbednik_menadzera","category-niezbednik_trenera","category-przedsiebiorczosc","category-rozwoj","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/80"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57095"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57119,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57095\/revisions\/57119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}