{"id":57088,"date":"2025-07-31T13:57:42","date_gmt":"2025-07-31T11:57:42","guid":{"rendered":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/?p=57088"},"modified":"2025-08-19T16:56:00","modified_gmt":"2025-08-19T14:56:00","slug":"klamstwo-co-sie-dzieje-gdy-podkrecamy-rzeczywistosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/klamstwo-co-sie-dzieje-gdy-podkrecamy-rzeczywistosc\/","title":{"rendered":"200. K\u0142amstwo \u2013 o tym, co dzieje si\u0119, kiedy \u201epodkr\u0119camy rzeczywisto\u015b\u0107\u201d."},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Oszcz\u0119dz\u0119 Ci moralizatorskich frazes\u00f3w zwi\u0105zanych z k\u0142amstwem. Sam kiedy\u015b powiedzia\u0142em instruktorowi nurkowania, \u017ce mam w butli 120 bar\u00f3w, chocia\u017c manometr pokazywa\u0142 90. \u201eJeszcze chwil\u0119 posiedzimy na dnie, co\u015b zobaczymy\u2026 tylko jeszcze jedno miejsce\u201d \u2013 takie mia\u0142em my\u015bli, a wysysam powietrze z butli w zawrotnym t\u0119pie i m\u00f3j instruktor mia\u0142 pewnie ze 180 bar\u00f3w. Wygl\u0105da\u0142em na ogarni\u0119tego, on si\u0119 nie dopytywa\u0142, ja w \u015brodku czu\u0142em ucisk w \u017co\u0142\u0105dku\u2026. I tak, dok\u0142adnie o ten rodzaj zakrzywienia rzeczywisto\u015bci dzi\u015b chodzi\u2026<\/p>\n

Poni\u017cej znajdziesz sze\u015b\u0107 pyta\u0144, kt\u00f3re wyda\u0142y mi si\u0119 ciekawe, gdy my\u015bla\u0142em o k\u0142amstwie, tym czym ono jest i co nami kieruje, \u017ce k\u0142amiemy… czasem nawet grubo k\u0142amiemy. Odpowiadam kr\u00f3tko, konkretnie i po ludzku \u2013 tak, \u017ceby\u015b m\u00f3g\u0142 to prze\u0142o\u017cy\u0107 na spotkanie z klientem, rozmow\u0119 z partnerem czy\u2026 kolejne nurkowanie.<\/p>\n

1. Czym w\u0142a\u015bciwie jest k\u0142amstwo?<\/h3>\n

Najpro\u015bciej: celowe podanie informacji, o kt\u00f3rej wiesz, \u017ce jest niezgodna z rzeczywisto\u015bci\u0105,<\/b> po to, by wp\u0142yn\u0105\u0107 na my\u015bli lub zachowania drugiej osoby. Nie ma znaczenia, czy kolorujesz o pi\u0119\u0107 procent, czy wymy\u015blasz wszystko od zera \u2013 warunek \u201ecelowo\u201d odr\u00f3\u017cnia k\u0142amstwo od pomy\u0142ki.<\/p>\n

W praktyce:
\n\u201cJestem ju\u017c w drodze, b\u0119d\u0119 za pi\u0119\u0107 minut\u201d \u2013 m\u00f3wisz, stoj\u0105c pod prysznicem. P\u00f3\u0142prawda? Nie. Pomy\u0142ka w ocenie czasu? Te\u017c nie. To klasyk: \u015bwiadome przesuni\u0119cie fakt\u00f3w, \u017ceby uspokoi\u0107 odbiorc\u0119, chocia\u017c na chwil\u0119.<\/p>\n

2. Dlaczego ludzie k\u0142ami\u0105?<\/h3>\n
    \n
  1. Unikni\u0119cie kary lub oceny<\/b> \u2013 od \u201enie, nie zjad\u0142em ostatniego cukierka\u201d po \u201eraport oddam jutro, pewnie, \u017ce prawie gotowy!\u201d<\/li>\n
  2. Zysk<\/b> \u2013 finansowy, wizerunkowy, emocjonalny. \u201eZnam Prezesa, za\u0142atwi\u0119 Ci spotkanie\u201d.<\/li>\n
  3. Ochrona relacji<\/b> \u2013 tzw. bia\u0142e k\u0142amstwa (\u201e\u015awietnie wygl\u0105dasz!\u201d), cho\u0107 psychologia pokazuje, \u017ce ich wp\u0142yw jest bardziej ambiwalentny, ni\u017c nam si\u0119 wydaje.<\/li>\n
  4. Auto-prezentacja<\/b> \u2013 podbijamy w\u0142asn\u0105 warto\u015b\u0107, bo chcemy pasowa\u0107 do grupy.<\/li>\n
  5. Nawyk i wygoda<\/b> \u2013 k\u0142amstwo bywa jak skr\u00f3t nawigacji: \u201eskoro dzia\u0142a, to po co i\u015b\u0107 pieszo?\u201d.<\/li>\n<\/li>\n<\/ol>\n
    <\/div>\n

    3. Czego boimy si\u0119, gdy k\u0142amiemy?<\/h3>\n
      \n
    1. Demaskacji<\/b> \u2013 \u017ce kto\u015b z\u0142apie nas za s\u0142owo albo, jak w moim przypadku, za manometr.<\/li>\n
    2. Utraty zaufania<\/b> \u2013 a to waluta trudna do odzyskania.<\/li>\n
    3. Konsekwencji formalnych<\/b> \u2013 kary, zwolnienia, pozwu.<\/li>\n
    4. Dysonansu poznawczego<\/b> \u2013 to wewn\u0119trzny dyskomfort, gdy nasze dzia\u0142ania rozmijaj\u0105 si\u0119 z obrazem \u201ejestem dobr\u0105 osob\u0105\u201d.<\/li>\n
    5. Utraty kontroli nad narracj\u0105<\/b> \u2013 im wi\u0119cej warstw tym trudniej nam zapami\u0119ta\u0107 co komu m\u00f3wili\u015bmy, gdzie sk\u0142amali\u015bmy a gdzie nie\u2026 a czasem nam si\u0119 przypadkiem \u201ewymsknie\u201d prawda i b\u0119dzie bola\u0142o, bo wszystko wyjdzie na jaw.<\/li>\n<\/ol>\n
      <\/div>\n

      4. Dlaczego bardziej boli, gdy to nas ok\u0142amuj\u0105?<\/h3>\n
        \n
      1. Zderzenie oczekiwa\u0144 z rzeczywisto\u015bci\u0105<\/b> \u2013 inwestujemy kredyt zaufania, a dostajemy not\u0119 obci\u0105\u017ceniow\u0105.<\/li>\n
      2. Poczucie bezsilno\u015bci<\/b> \u2013 nie mieli\u015bmy szansy podj\u0105\u0107 decyzji na bazie rzetelnych danych.<\/li>\n
      3. Naruszona samoocena<\/b> \u2013 \u201eJak mog\u0142em tego nie zauwa\u017cy\u0107?\u201d, \u201eCzy jestem naiwny?\u201d.<\/li>\n
      4. Perspektywa spo\u0142eczna<\/b> \u2013 mo\u017cemy by\u0107 pot\u0119pieni przez otoczenie.<\/li>\n
      5. Asymetria informacji<\/b> \u2013 k\u0142amca wie, my nie. Tak dzia\u0142a mechanizm niesprawiedliwo\u015bci, a m\u00f3zg reaguje podobnie jak na kar\u0119 fizyczn\u0105 \u2013 wiedzia\u0142e\u015b o tym?<\/li>\n<\/ol>\n
        <\/div>\n

        5. Skoro k\u0142amstwo rani, dlaczego\u2026 nadal k\u0142amiemy?<\/h3>\n

        Bo emocje kr\u00f3tkoterminowe wygrywaj\u0105 z logik\u0105 d\u0142ugoterminow\u0105<\/b>. Gdy stawka tu i teraz wydaje si\u0119 wysoka (wstyd, strata, konflikt), nasz uk\u0142ad nagrody krzyczy: \u201eRatuj reputacj\u0119!\u201d i podszeptuje najszybsze, cho\u0107 niekoniecznie najlepsze rozwi\u0105zanie.<\/p>\n

        Druga rzecz \u2013 mechanizm racjonalizacji<\/b>. \u201eTo tylko drobiazg\u201d, \u201eRobi\u0119 to dla jej dobra\u201d. Dok\u0142adamy narracj\u0119, kt\u00f3ra pozwala przespa\u0107 noc.<\/p>\n

        6. Czy da si\u0119 nie k\u0142ama\u0107?<\/h3>\n

        Kr\u00f3tka odpowied\u017a: da si\u0119 ograniczy\u0107 do minimum<\/b>, ale absolutna prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 jest ekstremalnie trudna \u2013 i czasem spo\u0142ecznie niepo\u017c\u0105dana (\u201eJak smakuje obiad u mamusi?(te\u015bciowej)”)<\/p>\n

        Jak zmniejszy\u0107 \u201ewska\u017anik \u015bciemy\u201d:<\/b><\/p>\n

          \n
        1. Zatrzymaj si\u0119<\/b> \u2013 sekunda ciszy przed odpowiedzi\u0105 cz\u0119sto wystarcza, \u017ceby wybra\u0107 lepsz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119.<\/li>\n
        2. M\u00f3w w kategorii fakt\u2013obserwacja<\/b>, nie interpretacja.<\/li>\n
        3. Przyznawaj si\u0119 do niewiedzy<\/b> \u2013 \u201eNie wiem, sprawdz\u0119\u201d buduje mark\u0119 godn\u0105 zaufania szybciej ni\u017c perfekcyjne pseudoodpowiedzi.<\/li>\n
        4. \u0106wicz odwag\u0119 w ma\u0142ych dawkach<\/b> \u2013 zacznij od \u201enie, nie zd\u0105\u017c\u0119 na 9:00, b\u0119d\u0119 9:15\u201d.<\/li>\n
        5. Buduj kultur\u0119 bezpiecze\u0144stwa<\/b> \u2013 w firmie, w domu. Gdzie konsekwencje za b\u0142\u0105d s\u0105 mniejsze, tam spada pokusa mijania si\u0119 z prawd\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n
          <\/div>\n

          Na wynurzeniu<\/h3>\n

          Kiedy wychodzi\u0142em wtedy z wody, sprz\u0119t wa\u017cy\u0142 ton\u0119, a oddech mia\u0142 smak wstydu. Na powierzchni niby wszyscy si\u0119 u\u015bmiechali, ale ja wiedzia\u0142em, \u017ce k\u0142amstwo to taki nieszczelny O-ring \u2013 na pocz\u0105tku prawie nie cieknie, a potem tracisz powietrze w najszybszym tempie.<\/p>\n

          Je\u015bli wi\u0119c pytasz, czy warto \u017cy\u0107 \u201ena czysto\u201d \u2013 jasne, \u017ce warto. Nie zawsze jest to najwygodniejsze, czasem boli, czasem spowalnia, ale chroni przed najgorszym: p\u0119kni\u0119tym zaufaniem. A zaufanie, uwierz mi, wymienia si\u0119 du\u017co trudniej ni\u017c o-ringi.<\/p>\n

          Niech Tw\u00f3j kompas moralny b\u0119dzie kalibrowany cz\u0119\u015bciej ni\u017c sprz\u0119t przed nurkowaniem.<\/p>\n

          Udost\u0119pnij<\/h5><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Oszcz\u0119dz\u0119 Ci moralizatorskich frazes\u00f3w zwi\u0105zanych z k\u0142amstwem. Sam kiedy\u015b powiedzia\u0142em instruktorowi nurkowania, \u017ce mam w butli 120 bar\u00f3w, chocia\u017c manometr pokazywa\u0142 90. \u201eJeszcze chwil\u0119 posiedzimy na dnie, co\u015b zobaczymy\u2026 tylko jeszcze jedno miejsce\u201d \u2013 takie mia\u0142em my\u015bli, a wysysam powietrze z butli w zawrotnym t\u0119pie i m\u00f3j instruktor mia\u0142 pewnie ze 180 bar\u00f3w. Wygl\u0105da\u0142em na […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":57090,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,45,46],"tags":[],"class_list":["post-57088","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-blog","category-przedsiebiorczosc","category-rozwoj","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57088"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57093,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57088\/revisions\/57093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}