{"id":52000,"date":"2019-04-03T13:27:37","date_gmt":"2019-04-03T11:27:37","guid":{"rendered":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/?p=52000"},"modified":"2019-10-09T05:07:49","modified_gmt":"2019-10-09T03:07:49","slug":"kto-nami-manipuluje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/kto-nami-manipuluje\/","title":{"rendered":"112. Kto nami manipuluje?"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Powiesz: \u201eNikt mn\u0105 nie manipuluje, decyduj\u0119 \u015bwiadomie<\/strong><\/em>\u201d.<\/p>\n

Serio?<\/p>\n

Przeczytaj do ko\u0144ca i pomy\u015bl raz jeszcze.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Wczoraj, odwo\u017c\u0105c syna do szko\u0142y wys\u0142ucha\u0142em kolejnego odcinka mini-audycji: \u201eNosel wkr\u0119ca\u201d, w kt\u00f3rym dziennikarz Radia ZET, Kamil Nosel dzwoni do ludzi, aby na podstawie informacji zaczerpni\u0119tych od ich znajomych lub rodziny zrobi\u0107 im jaki\u015b \u017cart. Wczoraj zadzwoni\u0142 do pana, kt\u00f3ry wybiera\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 w podr\u00f3\u017c samolotem by poinformowa\u0107 go, \u017ce rodzina nie b\u0119dzie mog\u0142a siedzie\u0107 obok siebie, poniewa\u017c w tym samym samolocie b\u0119d\u0105 przewo\u017ceni deportowani przest\u0119pcy i, \u017ce jeden z takich bandyt\u00f3w b\u0119dzie siedzia\u0142 mi\u0119dzy nim a jego dzieckiem. Na co s\u0142uchacz powiedzia\u0142: \u201eno dobrze, jak trzeba to trzeba\u201d. Nosel brn\u0105\u0142 dalej: \u201eDobrze, w takim razie prosz\u0119 zdecydowa\u0107, czy mamy tego deportowanego przyku\u0107 do pa\u0144stwa r\u0105k czy lepiej do n\u00f3g, bo musi by\u0107 z kim\u015b skuty podczas ca\u0142ej podr\u00f3\u017cy\u201d. S\u0142uchacz po chwili namys\u0142u wybra\u0142 r\u0119ce. Potem jeszcze us\u0142ysza\u0142, \u017ce w tym samolocie b\u0119dzie osiemnastu takich przest\u0119pc\u00f3w i jeden z nich b\u0119dzie te\u017c przykuty do jego \u017cony, o ile dobrze pami\u0119tam. Zaakceptowa\u0142 bez wi\u0119kszego oporu. Na koniec oczywi\u015bcie redaktor poinformowa\u0142, \u017ce to by\u0142y \u017carty i, \u017ce naszego s\u0142uchacza wkr\u0119ci\u0142 Marek, czy Mariusz, w ka\u017cdym razie kto\u015b, kogo on zna\u0142.<\/p>\n

 <\/p>\n

PROSZ\u0118 TU PODPISA\u0106<\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

I w sumie mnie to nie zdziwi\u0142o. Na pewno to znasz, jeste\u015b w urz\u0119dzie i co\u015b za\u0142atwiasz, na koniec kto\u015b podsuwa Ci dokumenty i m\u00f3wi: \u201eprosz\u0119 tu podpisa\u0107\u201d<\/strong><\/em>. Albo w banku. Albo u operatora sieci kom\u00f3rkowej.
\nI podpisujesz.<\/p>\n

Podpisywanie w ciemno opas\u0142ych dokument\u00f3w z rozmaitymi instytucjami polega na zaufaniu do tych instytucji i przekonaniu, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 one w dobrej wierze i nie chc\u0105 nas skrzywdzi\u0107. Poza tym absolutna wi\u0119kszo\u015b\u0107 zapis\u00f3w jest sformu\u0142owana w taki spos\u00f3b, \u017ce przeci\u0119tny zjadacz chleba nie jest w stanie ich zrozumie\u0107 a same umowy s\u0105 zwykle do\u015b\u0107 jednostronne.\u00a0 Instytucje zwykle i tak niczego w nich nie zmieni\u0105, wi\u0119c o co si\u0119 szarpa\u0107? Mo\u017cna nie podpisywa\u0107.<\/p>\n

O ile jednak tego typu sytuacje nie pozostawiaj\u0105 nam wi\u0119kszego wyboru, o tyle jest wiele innych, w kt\u00f3rych nasze zaufanie powinno by\u0107 mocno ograniczone. Jak cho\u0107by przykuwanie nas do deportowanego wi\u0119\u017ania. Ale nie tylko. Popatrzmy na nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107 i to, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna nas przekona\u0107 niemal\u017ce do wszystkiego, je\u015bli tylko nie w\u0142\u0105czymy w por\u0119 wewn\u0119trznego detektora k\u0142amstw i p\u00f3\u0142prawd.<\/p>\n

S\u0105 takie badania, kt\u00f3rych niestety nie jestem w stanie przytoczy\u0107, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce je\u015bli kto\u015b formu\u0142uje w nasz\u0105 stron\u0119 polecenie, to jest wi\u0119ksza szansa, \u017ce je wykonamy ni\u017c gdyby nas zapyta\u0142. Oraz takie, kt\u00f3re Robert Cialdini<\/em> nazwa\u0142 regu\u0142\u0105 autorytetu, \u017ce je\u015bli za kim\u015b stoi jaka\u015b instytucja, to mamy wi\u0119ksz\u0105 tendencj\u0119 do wykonania jego polecenia. Dlatego w reklamach od lat u\u017cywa si\u0119 zgranych wzorc\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie przebrani w bia\u0142e fartuchy m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce ten suplement pomo\u017ce nam na nadwag\u0119 i w\u0105trob\u0119, a my w to wierzymy, bo lekarze tak m\u00f3wi\u0105. Oczywi\u015bcie nie wszyscy w to wierzymy, ale skoro firmy produkuj\u0105ce suplementy inwestuj\u0105 miliony w takie reklamy, to znaczy, \u017ce one wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

MANIPULACJA<\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

Niestety, wielu takich komunikat\u00f3w nie jeste\u015bmy \u015bwiadomi i bezwiednie w nie wierzymy. Wystarczy odpowiednio zestawi\u0107 ze sob\u0105 informacje i ju\u017c mamy gotowy taki przekaz, jaki chcemy mie\u0107. A oto przyk\u0142ady (z przymru\u017ceniem oka, ale ciekawe).<\/p>\n

Przyk\u0142ad 1.<\/strong><\/p>\n

Kt\u00f3ra partia wyda\u0142a wi\u0119cej na o\u015bwiat\u0119 w czasie swoich rz\u0105d\u00f3w? Wyobra\u017a sobie, \u017ce widzisz ten wykres przez kilka sekund w telewizji, dodatkowo s\u0142uchasz komentarza lektora, a na pasku na dole przesuwaj\u0105 si\u0119 jakie\u015b informacje, kt\u00f3re pr\u00f3bujesz przeczyta\u0107, bo wa\u017cne. Nie jeste\u015b wi\u0119c w stanie skupi\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni na wszystkich z danych z wykresu, widzisz tylko s\u0142upki.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dla blogowej przyzwoito\u015bci \u2013 podobny wykres widzia\u0142em gdzie\u015b na Facebooku wi\u0119c to taka z\u017cynka, z pami\u0119ci.
\nZwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce wykres partii A jest w milionach z\u0142otych, a partii B w tysi\u0105cach<\/strong><\/em>. Tak, wiem, \u017ce to oczywiste, ale musia\u0142em to dopisa\u0107;) Kto wi\u0119c wi\u0119cej wyda\u0142 na o\u015bwiat\u0119?<\/p>\n

Przyk\u0142ad 2<\/strong><\/p>\n

Por\u00f3wnanie wynik\u00f3w finansowych dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w sprzeda\u017cowych. Osoba prezentuj\u0105ca statystyk\u0119 ma na celu wskazanie, \u017ce zesp\u00f3\u0142 A osi\u0105gn\u0105\u0142 znacznie lepsze wyniki, ni\u017c zesp\u00f3\u0142 B. przygotowuje wi\u0119c wykres z danymi za ostatni miesi\u0105c, kt\u00f3ry wygl\u0105da tak:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gdyby u\u017cy\u0107 innej skali, czyli pokaza\u0107 warto\u015b\u0107 sprzeda\u017cy od zera a nie od 100 tys. PLN, jak powy\u017cej, wykres wygl\u0105da\u0142by tak:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na tym wykresie wida\u0107 jasno, \u017ce r\u00f3\u017cnice s\u0105 znikome. A to tylko inna skala\u2026 Teraz pomy\u015bl, \u017ce to prezentacja dla zarz\u0105du, od kt\u00f3rej ma zale\u017ce\u0107 awans menad\u017cera zespo\u0142u A. Menad\u017cer wie, \u017ce zarz\u0105d b\u0119dzie ogl\u0105da\u0142 ju\u017c pi\u0105t\u0105 prezentacj\u0119 tego samego dnia, a wi\u0119c jest zm\u0119czony i mo\u017ce nie zauwa\u017cy\u0107 u\u017cytej skali. Jak wi\u0119c widzisz, mo\u017cna zaprezentowa\u0107 dane na r\u00f3\u017cne sposoby i, co ciekawe \u2013 oba s\u0105 prawdziwe i wykorzystuj\u0105 dok\u0142adnie te same warto\u015bci sprzeda\u017cy. Nikt wi\u0119c nie mo\u017ce zarzuci\u0107 mu k\u0142amstwa.<\/p>\n

 <\/p>\n

ROBI\u0104 NAS NA KA\u017bDYM KROKU
\n<\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

Chc\u0119 napisa\u0107, \u017ceby uwa\u017ca\u0107 na liczby. S\u0105 na tym \u015bwiecie ludzie, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 m\u0119czy\u0107 liczby tak d\u0142ugo, a\u017c one si\u0119 przyznaj\u0105 (to parafraza s\u0142\u00f3w Mi\u0142osza Brzezi\u0144skiego, go\u015bcia podcastu Ma\u0142a Wielka Firma,<\/strong><\/em> kt\u00f3rego pos\u0142uchasz tutaj.<\/a><\/p>\n

I robi\u0105 to w oczywistym celu \u2013 chc\u0105, aby\u015bmy wierzyli w dok\u0142adnie tak\u0105 prawd\u0119, jaka jest dla nich wygodna i\/lub op\u0142acalna.<\/p>\n

Tak robi\u0105 media, partie polityczne, producenci \u017cywno\u015bci, \u015brodk\u00f3w czysto\u015bci, suplement\u00f3w diety i wielu, wielu innych. Nie wystarczy m\u00f3wienie prawdy. Je\u015bli zestawi\u0119 ze sob\u0105 prawdziwe informacje o moich zaletach i Twoich wadach, to kto oka\u017ce si\u0119 lepszym cz\u0142owiekiem?<\/strong> Pami\u0119taj, \u017ce ca\u0142y czas m\u00f3wi\u0119 prawd\u0119.<\/p>\n

Albo jeszcze jeden eksperyment. Kogo wybierzesz na prezydenta pa\u0144stwa?<\/p>\n

Kandydat A<\/strong> – Odznaczony bohater wojenny, wegetarianin, artysta, nie pali, czasem pije piwo, jest monogamista\u0328.<\/p>\n

Kandydat B<\/strong> – Konsultuje si\u0119 z astrologiem, ma powi\u0105zania ze skorumpowanymi politykami, ma dwie kochanki, na\u0142ogowo pali i wypija 8 do 10 Martini dziennie.<\/p>\n

Wiesz pewnie, \u017ce to podst\u0119p. Kandydat A to Adolf Hitler, kandydat B to Franklin D. Roosevelt.<\/p>\n

 <\/p>\n

INTELIGENTNYCH NIE ZMANIPULUJ\u0104<\/strong><\/h2>\n

Ot\u00f3\u017c nie zgadzam si\u0119 z tym zdaniem. Inteligencja pomaga, ale nie daje gwarancji. Potrzebna jest jeszcze szczeg\u00f3\u0142owa wiedza w ka\u017cdym obszarze, w kt\u00f3rym kto\u015b \u015bwiadomie manipuluje faktami, a tej nie posiada nikt w tak szerokim zakresie, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed wszystkimi przejawami nieuczciwych praktyk. Natomiast wiedza o tym, \u017ce jeste\u015bmy manipulowani mo\u017ce pom\u00f3c w wy\u0107wiczeniu naszego detektora k\u0142amstw, kt\u00f3ry ostrze\u017ce nas w wa\u017cnych dla nas momentach.<\/p>\n

Wiem, \u017ce przyk\u0142ady, kt\u00f3re poda\u0142em w tek\u015bcie s\u0105 grubo ciosane, nawet nieco chamskie. Kto mnie zna, ten wie, \u017ce cz\u0119sto stosuj\u0119 takie przerysowania, aby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na bardziej zawoalowane, subtelniejsze formy jakiego\u015b zjawiska. Mam wi\u0119c nadziej\u0119, \u017ce nie obrazisz si\u0119 za tak jednostronny tekst. I mo\u017ce go udost\u0119pnisz komu\u015b, kto we wszystko wierzy i ulega starannie przygotowanemu przekazowi, jak wkr\u0119cony przez Kamila Nosela s\u0142uchacz Radia ZET.<\/p>\n

B\u0105d\u017a czujny, jak pies podw\u00f3jny :)<\/strong><\/p>\n

<\/div><\/span><\/h1>\n
Udost\u0119pnij<\/h5><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powiesz: \u201eNikt mn\u0105 nie manipuluje, decyduj\u0119 \u015bwiadomie\u201d. Serio? Przeczytaj do ko\u0144ca i pomy\u015bl raz jeszcze.   Wczoraj, odwo\u017c\u0105c syna do szko\u0142y wys\u0142ucha\u0142em kolejnego odcinka mini-audycji: \u201eNosel wkr\u0119ca\u201d, w kt\u00f3rym dziennikarz Radia ZET, Kamil Nosel dzwoni do ludzi, aby na podstawie informacji zaczerpni\u0119tych od ich znajomych lub rodziny zrobi\u0107 im jaki\u015b \u017cart. Wczoraj zadzwoni\u0142 do pana, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":52002,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-52000","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52000"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52331,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52000\/revisions\/52331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grupaset.pl\/setkiinspiracji\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}